Pomiar ciśnienia krwi – wszystko, co powinieneś wiedzieć

Systematyczne mierzenie ciśnienia tętniczego krwi pomaga kontrolować swój stan zdrowia. Badanie można przeprowadzić samodzielnie, w domowych warunkach, używając wybranego modelu ciśnieniomierza. Jak prawidłowo wykonać pomiar ciśnienia krwi i jak zinterpretować wynik? Co należy wiedzieć o obsłudze ciśnieniomierzy?

Dlaczego warto mierzyć ciśnienie krwi?

Ciśnienie tętnicze jest ciśnieniem wywieranym na ściany tętnic przez krew. W ramach pomiarów sprawdza się ciśnienie skurczowe związane z wypchnięciem porcji krwi z serca do aorty oraz rozkurczowe, które panuje w naczyniach w momencie rozkurczu serca. Oznacza to, że mierzy się odpowiednio najwyższą i najniższą wartość ciśnienia.

Regularne dokonywanie pomiarów ciśnienia krwi pozwala kontrolować swój stan zdrowia w różnych momentach życia. Pomaga we wczesnym wykryciu nieprawidłowości czy chorób układu krążenia takich jak nadciśnienie tętnicze.

U osób dorosłych optymalne ciśnienie krwi nie przekracza wartości 120/80 mm Hg. O nadciśnieniu można mówić, gdy w ramach pomiarów odczytuje się wyniki przewyższające 140/90 mm Hg.

Jaki ciśnieniomierz wybrać?

Aktualnie wśród ciśnieniomierzy pozwalających na samodzielne dokonywanie pomiarów ciśnienia krwi dominują modele elektroniczne. Można zdecydować się na używanie urządzenia z mankietem umieszczanym na nadgarstku lub na ramieniu. Model nadgarstkowy uchodzi za wygodniejszy w stosowaniu, lecz ciśnieniomierz naramienny zapewnia dokładniejsze pomiary. Przy wyborze urządzenia dla siebie warto zatem kierować się indywidualnymi potrzebami. Ponadto należy zadbać o to, by mankiet ciśnieniomierza miał odpowiedni obwód i pasował do ramienia osoby, która będzie z niego korzystać.

W przypadku seniorów ważnym udogodnieniem okaże się duży, czytelny wyświetlacz pozwalający na bezproblemowe odczytywanie wyników. Pomocną funkcją przy regularnym badaniu ciśnienia będzie z kolei zapamiętywanie wartości ostatnich pomiarów.

Kiedy najlepiej przeprowadzić pomiar ciśnienia krwi?

Jeżeli regularne mierzy się ciśnienie krwi w celu monitorowania przebiegu chorób układu krążenia (np. nadciśnienia), najlepiej korzystać z ciśnieniomierza codziennie rano przed wstaniem z łóżka. Należy mieć świadomość, że największe wahania ciśnienia tętniczego zwykle występują w nocy, a wartości z godzin nocnych udaje się sprawdzić jeszcze w trakcie porannego pomiaru. Co więcej, wskazaniem do zmierzenia ciśnienia są szumy uszne oraz bóle i zawroty głowy.

Nie zaleca się wykonywania kilku pomiarów w ciągu dnia. Ponadto lepiej nie mierzyć ciśnienia w momentach, w których odczuwa się stres i podenerwowanie, dlatego że wyniki będą zawyżone. Na zafałszowanie rezultatu pomiaru wpływają również czynniki takie jak wypicie kawy, spożycie alkoholu, przejedzenie, palenie papierosów, nadmierny wysiłek fizyczny, gorączka oraz stan podgorączkowy.

Ciśnienie warto sprawdzać po przynajmniej 15 minutach odpoczynku. Przy regularnych badaniach pomiary można wykonywać zawsze o tej samej godzinie.

Jak używać ciśnieniomierza i prawidłowo odczytywać wyniki?

Sposób mierzenia ciśnienia zależy od modelu urządzenia, z którego się korzysta. W przypadku ciśnieniomierzy naramiennych dolna część mankietu powinna znajdować się maksymalnie 2-3 cm nad łokciem. Mankietu nie można zbyt mocno zacisnąć wokół ręki. Powinno dać się swobodnie włożyć 2 palce pod materiał. Ramię z mankietem należy trzymać na wysokości serca.

Gdy korzysta się z ciśnieniomierza nadgarstkowego, mankiet powinien znajdować się ok. 1,5 cm od dłoni. Wnętrze dłoni należy skierować ku górze. W przypadku ciśnieniomierzy automatycznych mankiet zaciska się samoistnie. W urządzeniach półautomatycznych czy manualnych konieczne okaże się napompowanie mankietu. Pompki nie powinno się naciskać tą samą ręką, na której dokonywany jest pomiar.

Na wyświetlaczach elektronicznych ciśnieniomierzy najczęściej pojawiają się 3 wartości: ciśnienie skurczowe, ciśnienie rozkurczowe oraz puls. Jakie są przyjęte normy? Optymalne ciśnienie skurczowe mieści się w zakresie 120-139 mm Hg, prawidłowe rozkurczowe to 80-89 mm Hg, a puls – 60-80 uderzeń na minutę. Jeżeli w kilku kolejnych badaniach utrzymują się wartości niemieszczące się w normie, zalecana jest konsultacja z lekarzem.

Prawidłowy pomiar ciśnienia krwi wymaga zastosowania odpowiedniego ciśnieniomierza i umiejętności jego obsługi, znajomości norm wyników oraz wykonywania badań w odpowiednich okolicznościach. Jeżeli wszystkie te warunki zostaną spełnione, można będzie rzetelnie monitorować swój stan zdrowia i sprawnie wykrywać ewentualne nieprawidłowości.