Ukąszenia kleszczy potrafią być niebezpieczne. Jak się przed nimi chronić.

Kleszcze to jedne z najbardziej niebezpiecznych pasożytów zagrażających ludziom i zwierzętom. Są one często lekceważone co ma brzemiennie skutki w przypadku zachorowania na choroby od kleszczowe. Kleszcz jest stawonogiem zaliczanym do gromady pajęczaków.

Charakterystyka kleszczy

Charakterystycznymi elementami budowy kleszcza są: 4 pary odnóży krocznych oraz podłużny ryjek, którym jest zmodyfikowany aparat gębowy wyspecjalizowany w gryzieniu oraz ssaniu. Kleszcz jako pasożyt bezwzględny nie przeżyje bez pokarmu pobranego ze swojego żywiciela. Najczęściej tym pokarmem jest krew, ukąszonego przez kleszcza, żywiciela. Żywicielem najczęściej są ssaki, a także i ptaki oraz gady na przykład: psy, koty, dziki, daniele, kury, jaszczurki a także i ludzie.

Kleszcze możemy podzielić na miękkie i twarde, Kleszcze twarde są zbudowane z mocnego (twardego) oskórka zbudowanego z chityny, natomiast kleszcze miękkie posiadają elastyczną powłokę ciała.

Kleszcze możemy napotkać na całym świecie z wyjątkiem Arktyki i Antarktyki. Do rodziny kleszczy twardych zaliczamy kleszcza pospolitego, łąkowego, kleszcza jeżowego oraz kleszcza psiego. Jedynym kleszczem miękkim występującym w Europie jest obrzeżek gołębi. Kleszcze najczęściej występują w parkach, lasach oraz na łąkach - tam gdzie jest dużo traw, drzew oraz zarośli. Wyczekują one tam spokojnie na swoją ofiarę.

Specyfika ukąszenia

Wraz z pierwszym ociepleniem po zimie, krwiopijne kleszcze są już gotowe na żer. Przyczepiwszy się do swojej ofiary kleszcz wędruje do miejsc ciała, gdzie jest najcieńsza skóra (np. pachwiny, okolice genitaliów). Wydziela on specjalną wydzielinę znieczulająco miejscowo wybrany fragment skórny. Dzięki temu znieczuleniu, mimo iż posiadają one większy aparat gębowy od komarów, nie czujemy na ciele żadnego wkłucia. Po wbiciu się, kleszcz poszukuje najbliższych naczynek krwionośnych, z których będzie pobierał krew. Niektóre gatunki kleszczy wytwarzają jeszcze specyficzną substancję działająco na tej samej zasadzie jak klej, powoduje ona mocniejszy przyczep kleszcza do skóry.

Niebezpieczne infekcje

Po wbiciu swego aparatu gębowego, wraz ze śliną kleszcza przenoszone są chorobotwórcze organizmy wywołujące infekcję niebezpieczne dla zdrowia żywiciela.

Najbardziej znaną chorobą jest choroba wywoływana przez drobnoustroje, zawarte w ślinie kleszcza, będące bakteriami zwanymi krętkami borelii wywołującymi boreliozę. Jest to choroba atakująca układ nerwowy oraz krwionośny. W przypadku zakażeniem się krętkiem borelii może wystąpić (ale nie musi) rumień wędrujący, będący przemieszczającym się zaczerwieniem skórnym. Po około 1 do 3 tygodni po ukąszeniu przez kleszcza pojawiają się objawy grypopodobne. W przypadku nie podjęcia leczenie choroba atakuje układ nerwowy, mięsień sercowy oraz stawy powodując problemy ruchowe oraz problemy kardiologiczne, a ostatecznie śmierć żywiciela. Szczególnie warto zwrócić uwagę na ukąszenia kleszczy i możliwość wystąpienia zakażenia boreliozą u dzieci.

Inną chorobą odkleszczową jest kleszczowe zapalenie mózgu.Chorobę tą powoduje wirus, który po dostaniu się do centralnego układu nerwowego wywołuje zapalenie opon rdzeniowo - mózgowych.

Innymi niebezpiecznymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze są: anaplazmoza, babeszjoza, tularemia, bartoneloza.

Ochrona przed kleszczami

Leczenie chorób kleszczowych polega na usunięciu zlokalizowanego pasożyta oraz obserwacji miejsca ukąszenia. Po zaobserwowaniu oznak chorobowych podaje się antybiotyki zwalczające bakterie, leki na wirusy lub w przypadku choroby w zaawansowanym stadium podaje się surowicę odpornościową. Sezon na kleszcze przypada od maja do września, lecz wraz z narastającym globalnym ociepleniem sezon ten ulega wydłużeniu.

Lepszym sposobem od leczenia chorób jest ich zapobieganie. W przypadku chorób wywoływanych przez kleszcze należy chronić się przed ich ukąszeniem. Najskuteczniejszymi sposobami jest stosowanie różnych skutecznych preparatów w postaci sprayu, żeli lub olejków eterycznych zakupionych w aptece.

W przypadku zwierząt skuteczne będą obroże anty-kleszczowe. Należy także unikać miejsc zarośniętych, a w przypadku przebywania w takich miejscach należy nosić długie spodnie, długie koszule oraz okrycia głowy. W przypadku ukąszenia przez kleszcza najlepiej udać się do lekarza w celu jego usunięcia. Dzięki profilaktyce oraz odpowiednim działaniom ludzkość oraz świat może cieszyć się życiem pozbawionym skutków spowodowanych ukąszeniami przez kleszcze.