JASTRZĘBIEC KOSMACZEK
(HIERACIUM PILOSELLA L.)

Rodzina: Złożone (Asteraceae)

Jastrzębiec kosmaczek jest niewysoką (5―20 cm), kutnerowato owłosioną byliną tworzącą rozłogi. Łodyga jego jest bezlistna, niekiedy opatrzona jednym lub dwoma drobniutkimi, łuseczkowatymi liśćmi, prosta, rzadko rozgałęziona, pokryta gwiazdkowa tym kutnerem z domieszką włosków gruczołowych. Dość liczne liście zebrane są w różyczkę. Są one lancetowatołopatkowate, całobrzegie lub słabo ząbkowane, górą zielone, pokryte szczecinkami, na spodzie z tak gęstym kutnerem gwiazdkowatych włosków, że nie widać wcale zielonej barwy liścia.

Łodyga zakończona jest pojedynczym, koszyczkowym kwiatostanem. Listki okrywy koszyczka są wąskie, szarozielone, czasem czarniawe, owłosione i ułożone dachówkowato. W koszyczku znajdują się liczne, żółte kwiaty ― najbardziej zewnętrzne bywają niekiedy czerwonawe. Są one wszystkie jednakowe o górnej, pięciokrotnej, zrosłopłatkowej, w dole rurkowatej koronie, w górze przekształconej w języczek z pięcioma ząb�kami na szczycie. Pręciki, a jest ich 5, zrastają się pylnikami, tworząc rurkę, przez którą przechodzi szyjka słupka ze złożonymi znamionami i wypycha nagromadzony tam pyłek; dopiero wówczas rozchylają się znamiona szyjki i gotowe są na przyjęcie pyłku. Kielich ma postać puchu utworzonego z okółka pojedynczych włosków. Nektar znajduje się na dnie kwiatu. Zapylaczami są różne owady ― chrząszcze, motyle, muchy, błonkówki.

Kwitnie od maja do października.

Owocem jest żeberkowana podłużnie niełupka zakończona na szczycie okółkiem dość długich, brudnobiałych, łamliwych włosków kielicha, tworzących aparat lotny.

Jest to roślina bardzo pospolita w całym kraju na suchych łąkach, piaskach, utrwalonych wydmach, żwirowiskach i skałach. Zasięgiem swym obejmuje Europę, Kaukaz, Armenię i azjatyckie krainy śródziem�nomorskie. Na wschód sięga po północno-zachodnią część Syberii.

Gatunek bardzo zmienny ― liczy wiele podgatunków i odmian i form.

Fragment książki: Zbigniew Podbielkowski - "Rośliny wydm"